Fransa’da çocukların evsizliği giderek büyüyen bir hak ihlali olarak sürüyor. UNICEF Fransa ile Dayanışma Aktörleri Federasyonu’nun (FAS) yayımladığı “Sokaktaki Çocuklar İzleme Raporu 2026”, acil barınma sistemindeki kapasite yetersizliğinin binlerce çocuğu barınma güvencesinden yoksun bıraktığını ortaya koydu.
Rapora göre, 18-19 Ağustos 2026 gecesi, ailelerinin evsiz kişiler için kullanılan 115 acil sosyal yardım hattına başvurmasına rağmen en az 2 bin 355 çocuk için barınma çözümü bulunamadı. Bu çocukların 514’ü 3 yaşın, 173’ü ise 1 yaşın altında.
Çocuklar için karşılanamayan barınma taleplerinin sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 9, 2022’ye göre ise yüzde 42 arttı. Rapordaki yıllık karşılaştırmaya göre sayı 2022’de 1.658, 2023’te 1.990, 2024’te 2.043, 2025’te 2.159 ve 2026’da 2.355 olarak kaydedildi.
“Sokakta sıfır çocuk” hedefinden uzaklaşıldı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 2017’de evsiz kişilere barınma sağlanması hedefini açıklamış, hükümet 2022’de bu taahhüdü “sokakta sıfır çocuk” hedefiyle yinelemişti. Ancak FAS ve UNICEF’in verileri, bu tarihten sonra karşılanamayan çocuk barınma taleplerinin her yıl arttığını gösteriyor.
UNICEF Fransa Başkanı Adeline Hazan, verilerin çocukların yalnızca barınmadan değil, temel haklarından da yoksun bırakıldığını gösterdiğini belirterek kamu otoritelerine acil harekete geçme çağrısı yaptı.
UNICEF’in açıklamasında çocuk evsizliğinin fiziksel ve ruhsal sağlığın bozulması, sosyal izolasyon, şiddete maruz kalma ve eğitime erişimde güçlükler gibi ağır sonuçları olduğuna dikkat çekildi. UNICEF, Les morts de la rue kolektifinin verilerine dayanarak 2025’te evsiz koşullarda yaşayan 4 yaşından küçük 14 çocuk ile 15-18 yaş arasındaki 12 çocuğun yaşamını yitirdiğini bildirdi.
Gerçek sayı daha yüksek olabilir
FAS ve UNICEF, 2 bin 355 rakamının Fransa’daki evsiz çocukların tamamını göstermediğinin özellikle altını çiziyor.
Rapor yalnızca 115 hattına yapılan ve barınma talebi karşılanamayan başvuruları temel alıyor. Hatta ulaşamayan, aramaktan vazgeçen aileler ile barınma sistemi dışında kalan çocuklar veriye girmiyor. Ayrıca refakatsiz çocuklar ile gecekondu, işgal edilmiş yapı veya geçici yerleşimlerde yaşayan aileler de bu sayının dışında tutuluyor.
Raporda, Haziran 2025 itibarıyla yalnızca yaşının çocuk olduğunun hukuken tanınmasını bekleyen en az 1.087 refakatsiz çocuğun sokaklarda, işgal edilmiş yapılarda ya da kamplarda yaşadığına ilişkin ayrı bir çalışma da hatırlatılıyor.
Raporun metodolojisine göre 2026 verisi 18 Ağustos’taki tek bir günün 115 başvuruları üzerinden oluşturuldu. Önceki yıllarla karşılaştırma da okul dönemi öncesindeki benzer tarihlerde yapılan sayımlara dayanıyor. Bu nedenle çalışma, yıllık toplam çocuk sayısını değil, belirlenen tarihte barınma talebi karşılanamayan çocukların durumunu gösteriyor.
Barınma talebi karşılanamayanların yüzde 63’ü ailelerden oluşuyor
Sorun yalnızca çocuk sayısındaki artışla sınırlı değil. 18-19 Ağustos gecesi 115 hattına başvurmasına rağmen yer bulunamayan 6 bin 840 kişinin 4 bin 300’ü ailelerden oluşuyordu. Böylece aileler karşılanamayan başvuruların yüzde 63’ünü oluşturdu.
Bu gruptaki kişilerin yüzde 41’i ise çocuklarıyla birlikte yaşayan yalnız kadınlardı. Rapora göre çocuklu yalnız kadınların sayısı 2022’ye kıyasla yaklaşık iki katına çıktı.
Barınma sorununun ülkenin bütün bölgelerinde görüldüğü belirtilirken, ailelerin karşılanamayan başvurularının en yoğun olduğu bölgeler Île-de-France, Auvergne-Rhône-Alpes, Hauts-de-France ve Occitanie oldu.
Acil barınma sistemi ihtiyacı karşılayamıyor
Rapora göre Fransa’daki acil barınma kapasitesi son yıllarda yaklaşık 203 bin yere kadar yükselmesine rağmen artan ihtiyacı karşılamakta yetersiz kalıyor. Kapasitenin 2025’ten itibaren gerilemeye başladığı belirtiliyor.
FAS’ın 2024’te yaptığı ayrı bir araştırmaya göre, Entegre Karşılama ve Yönlendirme Hizmetlerinin (SIAO) yüzde 89’u yatak yetersizliği nedeniyle başvuranlar arasında “kırılganlık” ölçütlerine dayalı önceliklendirme yapmak zorunda kaldığını bildirdi. Raporda bu uygulamaların, barınmaya erişimde fiilen dışlayıcı sonuçlar doğurabildiği vurgulandı.
Barınma krizine sosyal konut yetersizliği de eşlik ediyor. Rapora göre Haziran 2025 sonunda Fransa’da 2,9 milyon hane sosyal konut bekliyordu. 2025’te kamu gücü kullanılarak gerçekleştirilen konuttan tahliyelerin sayısı ise 30 bin 500’e ulaştı.
UNICEF ve FAS’tan uzun vadeli konut politikası çağrısı
UNICEF Fransa ve FAS, çocuk evsizliğinin yalnızca geçici barınma yerlerini artırarak çözülemeyeceğini belirtiyor. Kuruluşlar, çocukların ve ailelerin ihtiyaçlarını merkeze alan çok yıllı bir “sokaktan konuta” programı oluşturulmasını talep ediyor.
Öneriler arasında yılda 200 bin sosyal konutun, bunların 60 bininin çok düşük gelirli hanelere yönelik konutların üretilmesi ve acil barınma kapasitesinin 10 bin yeni yerle 213 bine çıkarılması bulunuyor. Önerilen ek kapasitenin 2 bin 500’ünün hamile kadınlar ile doğum sonrası dönemdeki kadınlara ayrılması isteniyor.
Kuruluşlar ayrıca çocukların özel ihtiyaçlarını gözeten kesintisiz sosyal destek mekanizmaları kurulmasını ve çocukların da çalışmalarına katılacağı ulusal bir evsizlik gözlemevi oluşturulmasını öneriyor.
2027 cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde yayımlanan rapor, çocukların barınma hakkının konut ve sosyal politika gündeminde öncelikli hale getirilmesi çağrısıyla sona eriyor.
