Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2026” sonuçlarını yayımladı. Araştırma, Türkiye’de çocukların internet, cep telefonu, sosyal medya ve dijital oyun kullanım alışkanlıklarının yanı sıra yapay zekâ kullanımı ve çevrim içi ortamlarda karşılaştıkları risklere ilişkin veriler ortaya koydu.
Araştırmaya göre, 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7’si internet kullanıyor. İnternet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 96,9 olarak hesaplandı.
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53’ü hafta içi, yüzde 63,4’ü ise hafta sonu günde en az iki saatini internette geçiriyor.
Çocuklar interneti en çok video izlemek için kullanıyor
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 86,2’si video izlemek, yüzde 80,3’ü ders çalışmak, ödev veya sunum hazırlamak amacıyla internetten yararlanıyor. Sosyal medya kullanımı ise yüzde 75,1 ile üçüncü sırada yer alıyor.
Çocukların yüzde 69,8’i sosyal medya kullandığını belirtirken bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4 olarak kaydedildi.
Araştırmada cep telefonu veya akıllı telefon kullanan çocukların oranı yüzde 80,1 oldu. Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8’i cihazını en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini bildirdi. Bu oran 11-17 yaş grubunda yüzde 48’e ulaştı.
Her 10 çocuktan 6’sı yapay zekâ kullanıyor
Araştırmanın bu yılki sonuçlarında üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin verilere de yer verildi. Buna göre, 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63’ü üretken yapay zekâ araçlarını kullanıyor.
Yapay zekâ kullanım oranı kız çocuklarında yüzde 65,5, erkek çocuklarında yüzde 60,6 olarak belirlendi.
Yapay zekâ kullanan çocukların yüzde 88,1’i bu teknolojilerden örgün eğitim amacıyla yararlandığını belirtti. Özel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Yapay zekâ kullanmayan çocuklar arasında en yaygın gerekçe, yüzde 68,9 ile bu teknolojiden haberdar olmamak olarak kaydedildi.
Çocukların yaklaşık yarısı ekran nedeniyle daha az kitap okuduğunu düşünüyor
TÜİK araştırmasında çocuklara ekran karşısında geçirdikleri sürenin günlük yaşamlarına etkileri de soruldu.
Çocukların yüzde 48,3’ü ekran kullanımı nedeniyle daha az kitap okuduğu, yüzde 42,2’si daha az ders çalıştığı yönündeki ifadelere tamamen veya kısmen katıldı.
Ekran süresi nedeniyle ailesiyle daha az vakit geçirdiğini belirtenlerin oranı yüzde 33 olurken arkadaşlarıyla yüz yüze daha az görüşüp oyun oynadığını düşünenlerin oranı yüzde 26,8 olarak hesaplandı. Çocukların yüzde 25,4’ü ise ekran karşısında geçirdiği süre nedeniyle daha az uyuduğunu ifade etti.
Dijital oyun oynama oranı yüzde 68,1
Araştırmaya göre, çocukların yüzde 68,1’i dijital oyun oynuyor. Bu oran erkek çocuklarında yüzde 77,4, kız çocuklarında ise yüzde 58,2 oldu.
Düzenli dijital oyun oynayan çocukların en fazla tercih ettiği oyun türü yüzde 48,1 ile macera ve aksiyon oyunları olarak belirlendi. Strateji ve taktik oyunları yüzde 44,5, spor oyunları ise yüzde 41,6 ile bu kategoriyi izledi.
Çocukların yüzde 10,2’si siber zorbalığa maruz kaldı
Araştırmanın çocukların dijital güvenliğine ilişkin bölümünde, 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2’sinin siber zorbalığa maruz kaldığı belirlendi. Siber zorbalığa tanıklık edenlerin oranı yüzde 23,6, siber zorbalık yaptığını belirtenlerin oranı ise yüzde 4,6 oldu.
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 73,3’ü, zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıştığı bir arkadaşı veya akranı olduğunu bildirdi.
Çocukların siber zorbalıkla en sık karşılaştığı ortamlar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı.
Araştırmanın yaş kapsamı genişletildi
TÜİK’in önceki yıllarda 6-15 yaş grubunu kapsayan araştırması, 2026 itibarıyla 6-17 yaş grubunu içerecek şekilde genişletildi. Bu yıl ilk kez 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zekâ kullanımı ve siber zorbalık deneyimlerine ilişkin göstergeler de araştırmaya dahil edildi.
Yaş kapsamındaki değişiklik nedeniyle araştırmanın genel sonuçlarının önceki yıllarla karşılaştırılmasında bu farklılığın dikkate alınması gerekiyor.
