Birleşmiş Milletler’in Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Raporu’na göre 2025 yılında çocuklara yönelik 38 bin 558 ağır hak ihlali doğrulandı. Bu ihlallerden en az 24 bin 174 çocuk etkilendi. Çocukların önemli bir bölümü birden fazla hak ihlaline maruz kaldı.
Raporda yer alan verilere göre bu sayı, Birleşmiş Milletler’in çocuklar ve silahlı çatışmalar alanındaki izleme mekanizmasının oluşturulduğu son 30 yılın en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.
İlk Kez Devlet Güçleri Öne Çıktı
Raporun en dikkat çekici bulgularından biri, çocuklara yönelik ağır ihlallerde ilk kez devlet güçlerinin silahlı gruplardan daha fazla sorumluluk taşıması oldu.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin Çocuklar ve Silahlı Çatışmalar Özel Temsilcisi Vanessa Frazier, bu durumu uluslararası hukuk açısından kaygı verici bir gelişme olarak değerlendirdi.
Frazier, devletlerin hukuka uygun hareket etmekle yükümlü olduğuna dikkat çekerek, devlet güçlerinin çocuklara yönelik ağır ihlallerde öne çıkmasının uluslararası hukuka saygının zayıfladığına işaret ettiğini belirtti.
Binlerce Çocuk Öldürüldü veya Kalıcı Yaralar Aldı
Rapora göre 2025 yılında 6 bin 266 çocuk yaşamını yitirdi, 7 bin 958 çocuk ise yaralandı veya kalıcı sakatlıklarla karşı karşıya kaldı.
Bir önceki yıla kıyasla çocuk ölümlerinde yüzde 34, yaralanma ve sakatlanmalarda ise yüzde 10 artış kaydedildi.
Birleşmiş Milletler, özellikle yoğun nüfuslu bölgelerde kullanılan patlayıcı silahların çocuklar üzerindeki etkisinin ağırlaştığına dikkat çekti. Raporda birçok çatışmada sivillerin ve çocukların korunmasına yönelik temel ilkelerin göz ardı edildiği vurgulandı.
İnsani Yardım Engellendi, Çocuklar Kaçırıldı
Çocuklara yönelik en yaygın ihlallerden biri de insani yardımın engellenmesi oldu. Raporda 8 bin 322 insani yardım engellemesi vakasının doğrulandığı belirtildi.
Ayrıca 6 bin 607 çocuğun silahlı taraflar tarafından kullanıldığı veya silahlı yapılara dahil edildiği, 5 bin 129 çocuğun ise kaçırıldığı kaydedildi.
Birleşmiş Milletler, çatışma bölgelerinde çocukların cinsel şiddet, zorla çalıştırma ve çeşitli istismar biçimlerine maruz bırakılmaya devam ettiğini belirtti.
En Fazla İhlal Filistin ve İsrail’de Kaydedildi
Rapora göre en yüksek ihlal sayısı işgal altındaki Filistin toprakları ve İsrail’de kaydedildi. Bu bölgede doğrulanan ağır hak ihlali sayısı 12 bin 445 oldu.
Bunu sırasıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Nijerya, Myanmar ve Somali izledi.
Çocuklar Öncelikle Mağdur Olarak Görülmeli
Raporda, silahlı gruplarla bağlantılı olduğu gerekçesiyle özgürlüğünden yoksun bırakılan çocukların öncelikle mağdur olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
2025 yılında 1.667 çocuğun bu gerekçeyle alıkonulduğu belirtilirken, Birleşmiş Milletler çocukların yeniden topluma kazandırılmasına yönelik programların güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Raporun yayımlanmasıyla birlikte Birleşmiş Milletler, çatışmaların taraflarına uluslararası insancıl hukuk ve çocuk hakları yükümlülüklerine uyma çağrısını yineledi.
Frazier, “Çocukları korumak bir tercih ya da hedef değil, uluslararası toplumun yerine getirmesi gereken bir yükümlülüktür” dedi.
