Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), 2026-2027 döneminde etkili olması beklenen El Niño nedeniyle dünya genelinde 347 milyondan fazla çocuğun kuraklık, sel ve diğer aşırı hava olaylarının yol açabileceği risklerle karşı karşıya olduğunu açıkladı.
El Niño, Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesimlerindeki yüzey sularının normalden fazla ısınmasıyla ortaya çıkan ve dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ile yağış düzenlerini değiştirebilen doğal bir iklim olayı olarak tanımlanıyor. El Niño dönemlerinde bazı bölgelerde kuraklık artarken bazı bölgelerde normalden fazla yağış ve seller görülebiliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2026’daki El Niño’nun yıl sonuna doğru daha da güçlenmesinin beklendiğini bildirdi.
UNICEF’in 6 Ekim’de yayımladığı verilere göre, Ekim-Aralık 2026 döneminde yaklaşık 100 ülke ve bölgede yaşayan 347 milyondan fazla çocuk, El Niño ile bağlantılı olarak normalden daha kurak veya daha yağışlı koşullarla karşılaşabilecek.
Kuruluş, bu sayının doğrudan afetten etkilenecek çocukların sayısını göstermediğinin altını çiziyor. Tahmin, olağandışı yağış koşullarının görülme olasılığının arttığı bölgelerde yaşayan çocukların sayısını ifade ediyor.
190 MİLYON ÇOCUK ASYA VE PASİFİK’TE
UNICEF verilerine göre El Niño’ya bağlı olağandışı yağış koşullarının beklendiği bölgelerde yaşayan çocukların 190 milyonu Asya ve Pasifik’te bulunuyor.
Doğu ve Güney Afrika’da 41 milyon, Latin Amerika ve Karayipler’de 41 milyon, Avrupa ve Orta Asya’da 22 milyon, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da 20 milyon, Batı ve Orta Afrika’da ise 20 milyon çocuğun bu koşullara maruz kalabileceği tahmin ediliyor.
Kolombiya, Fiji, Papua Yeni Gine ve Filipinler’in bazı bölgelerinde normalden daha kurak koşullar beklenirken, bunun tarımsal kuraklık ve su kıtlığını artırabileceği değerlendiriliyor.
Afrika Boynuzu’nda, özellikle Somali’de ise normalden daha fazla yağış bekleniyor. UNICEF, yoğun yağışların nehir taşkınları ve ani sellere, su kaynaklı hastalıkların yayılmasına ve eğitimin aksamasına yol açabileceğine dikkati çekiyor.
ÇOCUKLAR İÇİN YALNIZCA BİR HAVA OLAYI DEĞİL
UNICEF Genel Direktörü Catherine Russell, El Niño’nun çocuklar açısından yalnızca meteorolojik bir olay olmadığını belirterek, kuraklık ve sellerin yerinden edilme, yetersiz beslenme, su kıtlığı, salgın hastalıklar ve eğitimin kesintiye uğraması gibi sonuçlara yol açabileceğini bildirdi.
Kuruluşa göre aşırı hava olayları ailelerin geçim kaynaklarını kaybetmesine ve çocukların temel hizmetlere erişiminin zorlaşmasına da neden olabiliyor.
Afganistan ve Çad gibi çatışma ve insani krizlerin yaşandığı ülkelerde ise El Niño’nun etkilerinin daha ağır hissedilebileceği değerlendiriliyor. Çatışma, yerinden edilme ve sağlık, beslenme ile su hizmetlerine sınırlı erişim, çocukların mevcut kırılganlıklarını artırıyor.
İKLİM KRİZLERİ ÇOCUK KORUMA RİSKLERİNİ DE ARTIRIYOR
UNICEF, aşırı hava olaylarının çocukların yalnızca sağlık ve beslenmesini değil, güvenliğini de etkileyebileceğine dikkati çekiyor.
Kuruluşa göre yerinden edilme ve ekonomik kayıpların arttığı kriz dönemlerinde çocukların ailelerinden ayrılması, şiddete ve sömürüye maruz kalması ile çocuk yaşta evlilik riskleri de artabiliyor.
UNICEF’in verdiği örneğe göre, 2022’de Afrika Boynuzu’ndaki kuraklıktan etkilenen Etiyopya bölgelerinde çocuk yaşta evlilik vakalarında ortalama yüzde 119 artış kaydedildi. Bu veri, bütün iklim olaylarının aynı sonucu doğuracağı anlamına gelmiyor ancak iklim kaynaklı krizlerin mevcut çocuk koruma sorunlarını ağırlaştırabileceğini gösteriyor.
1,1 MİLYAR ÇOCUK BİRDEN FAZLA İKLİM TEHDİDİYLE KARŞI KARŞIYA
UNICEF verilerine göre dünya genelinde 1,1 milyar çocuk, kuraklık, aşırı sıcaklık ve sel gibi en az üç iklim ve çevre tehdidine aynı anda maruz kalıyor.
2016-2023 döneminde hava olaylarıyla bağlantılı afetler nedeniyle günde ortalama 20 binden fazla çocuk yerinden edildi.
İklim kaynaklı olaylar eğitimi de etkiliyor. UNICEF, 2025 yılında dünya genelinde yaklaşık 171 milyon öğrencinin eğitiminin iklim olayları nedeniyle kesintiye uğradığını bildiriyor.
UNICEF ERKEN ÖNLEM ÇAĞRISI YAPTI
UNICEF, El Niño’nun etkilerinin önceden tahmin edilebilmesinin hükümetlere ve insani yardım kuruluşlarına hazırlık için zaman sağladığını belirterek, riskler büyümeden önlem alınması çağrısında bulundu.
Kuruluş; su, sağlık, beslenme, eğitim ve çocuk koruma hizmetlerinin aşırı hava olaylarına karşı daha dayanıklı hale getirilmesini, riskli bölgelerde erken müdahale planlarının hazırlanmasını ve afet öncesi finansmanın artırılmasını istedi.
UNICEF’e göre afet riskini azaltmak amacıyla önceden harcanan her 1 dolar, afet sonrasındaki müdahale ve iyileştirme giderlerinde 15 dolara kadar tasarruf sağlayabiliyor. Buna karşın insani yardım finansmanının yüzde 1’inden azı erken önlem çalışmalarına ayrılıyor.
