Finlandiya’da çocukların reçeteli ilaç kullanımını inceleyen kapsamlı bir araştırma, sinir sistemi üzerinde etkili ilaçların kullanımında artış olduğunu ortaya koydu.
Finlandiya kamu yayıncısı Yle’nin aktardığı araştırmaya göre, ülkede 18 yaşından küçük çocukların yüzde 15’inden fazlası sinir sistemi üzerinde etkili ilaçlardan kullanıyor. Araştırma, 2017-2025 döneminde Finlandiya’daki 18 yaş altındaki tüm çocukları ve ülke genelinde reçete edilen ilaçları kapsıyor. Çalışmanın bu ölçekte Finlandiya’da yapılan ilk araştırma olduğu belirtiliyor.
DEHB İLAÇLARINDA BELİRGİN ARTIŞ
Araştırmada en dikkat çekici değişimlerden biri dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan ilaçlarda görüldü.
Finlandiya’da geçmişte çocuklara DEHB ilacı diğer Kuzey Avrupa ülkelerine kıyasla daha seyrek reçete edilirken, son karşılaştırmalara göre ülke artık çocuklarda bu ilaçların kullanımının yüksek olduğu ülkeler arasında yer alıyor.
Araştırmacılar artışın tek bir nedenle açıklanamayacağını belirtiyor. Bulgular, DEHB’nin tanılanmasına ilişkin uygulamalardaki değişikliklerin, tedaviye başlama eşiğinin düşmesinin ve sağlık hizmetlerine erişimin iyileşmesinin ilaç kullanımındaki artışla ilişkili olduğunu gösteriyor.
Bu nedenle veriler, çocuklarda DEHB’nin aynı oranda arttığı şeklinde yorumlanmıyor; araştırma esas olarak reçeteli ilaç kullanımındaki değişimi ortaya koyuyor.
ANTİBİYOTİK KULLANIMI AZALDI
Araştırmada çocuklarda kullanılan bütün ilaç gruplarında artış görülmedi.
2017’de 18 yaşından küçük çocukların yüzde 29,8’i antibiyotik kullanırken, bu oran 2025’te yüzde 23,7’ye geriledi. Böylece sekiz yıllık dönemde yaklaşık 6 puanlık düşüş kaydedildi.
Finlandiya Sosyal Sigortalar Kurumunun (Kela) araştırma birimi yöneticisi Heini Kari, ülkedeki antibiyotik kullanımındaki gelişmenin genel olarak olumlu olduğunu ancak geniş spektrumlu antibiyotiklerin kullanımının daha da azaltılması gerektiğini belirtti.
Geniş spektrumlu antibiyotik kullanımının azaltılması, bakterilerin antibiyotiklere karşı direnç geliştirmesi riskinin sınırlandırılması açısından önem taşıyor.
ARAŞTIRMA ÜLKEDEKİ TÜM ÇOCUKLARI KAPSIYOR
Çalışmanın öne çıkan yönlerinden biri örneklem yerine Finlandiya genelindeki kayıtların incelenmesi.
Araştırmada 2017 ile 2025 arasında ülkede yaşayan 18 yaşından küçük çocukların reçeteli ilaç kullanımları değerlendirildi. Bu yönüyle çalışma, yalnızca belirli bir hastane veya çocuk grubundaki eğilimi değil, ülke genelindeki değişimi gösteriyor.
Araştırma çocukların ilaç kullanmasının tek başına olumlu ya da olumsuz bir durum olduğu sonucuna varmıyor. Ortaya koyduğu temel değişim, özellikle sinir sistemi üzerinde etkili ilaçların ve DEHB tedavisinde kullanılan ilaçların çocukların sağlık hizmetleri içindeki yerinin son yıllarda belirgin biçimde artması.
