MediaCH – Van’da cam kemik hastası olan ve 11 yıldır evde eğitim gören 16 yaşındaki Demet Baçak’ın hikâyesi, özel gereksinimli öğrencilerin eğitimde yaşadığı sosyal izolasyonu yeniden gündeme taşıdı. İlkokula başladıktan sadece bir ay sonra yaşadığı kaza nedeniyle eğitim hayatını evde sürdürmek zorunda kalan Demet, yıllardır akranlarından uzakta eğitim görüyor. “Yalnız hissediyorum. Ben de arkadaşlarımla aynı sınıfta olmak istiyorum” diyen Demet’in çağrısı, kentte yüzlerce öğrencinin yaşadığı benzer tabloyu gözler önüne seriyor.
OKULA BAŞLADI, İLK AY BACAĞI KIRILDI
Van’da yaşayan 16 yaşındaki cam kemik hastası Demet Baçak, eğitim hayatına yaşıtları gibi okul sıralarında başladı. Ancak bu süreç yalnızca bir ay sürdü. Kızıyla birlikte yıllardır zorlu bir yaşam mücadelesi veren baba Cüneyt Baçak, Demet’in birinci sınıfta okulda bacağını kırmasının ardından evde eğitim sistemine geçmek zorunda kaldıklarını söyledi. Bugüne kadar yüzün üzerinde kırık geçiren, iki büyük ameliyat olan Demet’in sol kolu ile sol bacağında platin bulunuyor. Ev ortamının hiçbir zaman okulun yerini tutamayacağını ifade eden baba Baçak, şunları söyledi:
“Ev ortamıyla okul ortamı arasında çok fark var. İsterdim ki kızım da diğer çocuklar gibi okula gitsin, iyi bir eğitim alsın. Mahallemizdeki okulun bir köşesinde kızım ve onun durumundaki çocuklar için özel bir oda ya da sınıf oluşturulsaydı eğitim çok daha verimli olurdu. Evde ne kadar verim alabilir ki? Akranlarıyla aynı havayı soluması, okul ortamını yaşaması bambaşka olurdu.“
“YALNIZ HİSSEDİYORUM, BİR SINIFIM OLSUN İSTİYORUM”
11’inci sınıf eşit ağırlık öğrencisi olan Demet Baçak ise evde eğitim sisteminin kendisini sosyal yaşamdan uzaklaştırdığını söyledi.
Evine yalnızca üç erkek öğretmenin geldiğini belirten Demet, en büyük eksikliğinin arkadaş ortamı olduğunu dile getirdi:
“Öğretmenlerim bana karşı çok iyi davranıyor. Ancak eve sadece üç erkek öğretmenim geliyor, hiç kadın öğretmenim yok. Edebiyat, tarih, felsefe ve matematik derslerini bu öğretmenlerimden alıyorum. Tek başıma ders işlerken kendimi yapayalnız hissediyorum. Dışarı çıkmak, kendi sınıfımda arkadaşlarımla birlikte ders işlemek istiyorum. Benim gibi özel gereksinimli öğrencilerin birlikte eğitim görebileceği sınıflar olmasını isterdim.“
Demet, derslerini daha rahat takip edebilmek için yetkililerden bir tablet desteği de talep etti.
SAĞLIK MASRAFLARI VE BÜROKRATİK SÜREÇLER AİLEYİ ZORLUYOR
Baçak ailesi yalnızca eğitim alanında değil, sağlık ve ekonomik açıdan da büyük zorluklarla mücadele ediyor. Gen tedavisi görmesi gereken Demet’in Ankara’daki ameliyatı ve tedavi süreci için milyonlarca liralık bütçeye ihtiyaç duyulduğunu belirten baba Cüneyt Baçak, aldıkları engelli ve bakım maaşlarının yetersiz kaldığını söyledi. Evde ayrıca 85 yaşındaki Alzheimer hastası annesine de eşinin baktığını anlatan Baçak, evde eğitim raporunu yenileme sürecinde yaşadıkları bir olayı ise unutamadığını ifade etti:
“Geçen yıl evde eğitim raporunu yenilemek için hastaneye gittik. Doktorlarla tartışmak zorunda kaldım. Bana ‘Sırf para almak için bu çocuğu kullanıyorsunuz’ dediler. Yeniden gen testi yapıldı ve kızımın cam kemik hastası olduğu bir kez daha tescillendi. Bu sözler hem beni hem de her şeyin farkında olan kızımı çok üzdü. Bugüne kadar kapımızı devlet adına çalan sadece bir okul müdürü ile bir kadın milli eğitim görevlisi oldu. Konteyner taleplerimiz de reddedildi. Biz sadaka istemiyoruz. Çocuğumuzun sağlık ve eğitim sorunlarının çözülmesini istiyoruz.“
VAN’DA 319 ÖĞRENCİ EVDE EĞİTİM GÖRÜYOR
Demet Baçak’ın yaşadığı süreç, Van’da sağlık sorunları nedeniyle okula devam edemeyen yüzlerce öğrencinin bulunduğunu da ortaya koyuyor.
Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü verilerine göre kent genelinde 2 bin 288 özel gereksinimli öğrenci eğitim görüyor.
Bu öğrencilerin 319’u sağlık durumları nedeniyle evde eğitim, 27’si ise hastanede eğitim alıyor.
Evde eğitim gören öğrencilerin;
3’ü okul öncesinde,
154’ü ilkokulda,
110’u ortaokulda,
52’si ise lise kademesinde bulunuyor.
Kentte ayrıca özel eğitim hizmetleri kapsamında bağımsız özel eğitim okulları ile özel eğitim sınıflarında binlerce öğrenci eğitimini sürdürüyor.
Resmi verilere göre özel gereksinimli öğrencilerin;
187’si okul öncesinde,
864’ü ilkokulda,
690’ı ortaokulda,
547’si ise lise düzeyinde eğitim hayatına devam ediyor.
Özel eğitim hizmetleri kapsamında faaliyet gösteren bağımsız özel eğitim okulları ve özel eğitim sınıflarıyla birlikte kent genelinde binlerce öğrenci eğitim hakkından yararlanıyor.
“TEK İSTEĞİM ARKADAŞLARIMLA AYNI SINIFTA OLABİLMEK”
Yıllardır evde eğitim almak zorunda kalan Demet Baçak’ın en büyük hayali ise diğer öğrenciler gibi bir sınıfta ders işleyebilmek.
Demet’in “Arkadaşlarımla aynı sırada oturmak, sohbet etmek ve okulun havasını yaşamak istiyorum.” sözleri, özel gereksinimli öğrencilerin yalnızca eğitime değil; sosyal yaşama, arkadaşlığa ve okul ortamına erişim taleplerini de ortaya koyuyor.
Cam kemik hastalığı nedir?
Cam kemik hastalığı (Osteogenesis Imperfecta), kemiklerin normalden daha kırılgan olmasına neden olan kalıtsal ve nadir görülen bir bağ dokusu hastalığıdır. Hastalık, vücudun kemiklerin temel yapı taşlarından biri olan kolajeni yeterli miktarda ya da sağlıklı şekilde üretememesi sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle hastalarda hafif darbelerle veya bazen kendiliğinden kemik kırıkları görülebilir.
Hastalığın şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Bazı bireyler günlük yaşamlarını büyük ölçüde bağımsız sürdürebilirken, bazıları yaşam boyu hareket kısıtlılığı yaşayabilir ve düzenli tıbbi destek ile rehabilitasyona ihtiyaç duyabilir. Uygun sağlık hizmetleri, rehabilitasyon, erişilebilir eğitim ortamları ve sosyal destek, cam kemik hastalığıyla yaşayan çocukların eğitim ve toplumsal yaşama katılımı açısından önem taşıyor.
