Haber Merkezi – 2002 yılında Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından 12 Haziran, “Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü” olarak ilan edildi. Bugün, çalıştırılan çocuklara dikkat çekmek ve bu yaygın sorunla mücadele etmek amacıyla büyük önem taşıyor. 2024 yılında ortaya çıkan tablo ise sorununun halen güncelliğini koruduğunu gösteriyor.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 2024 yılı raporunu açıkladı. günün önemine dikkat çeken rapor, özellikle çocukların çalıştırılması ve iş cinayetleri konusundaki çarpıcı verileriyle ön plana çıkıyor.
MESEM’de, Tarlada, Sokakta, Sanayide, İnşaatta…
Son on bir yılda en az 695 çocuk çalıştırılırken yaşamını yitirdi. Rapor, 2023-2024 yıllarında Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalıştırılırken yaşamını yitiren yedi çocuğun anısına ithaf edildi.
Çalıştırılan çocuk ölümlerinin büyük çoğunluğu tarım, inşaat, sanayi ve hizmet sektörlerinde gerçekleşti. Özellikle tarım sektöründe mevsimlik işçi olarak çalıştırılan çocuklar, tıka basa dolu minibüsler, traktör kasaları veya açık kasa kamyonetlerde meydana gelen kazalar sonucu yaşamlarını yitirdi. Ayrıca boğulma, ezilme, yüksekten düşme ve elektrik çarpması gibi kazalar da çocuk işçi ölümlerinin başlıca nedenleri arasında yer alıyor.
Yükselen Tehlike: MESEM
Raporda, 2006 yılında Koç Holding ve Milli Eğitim Bakanlığı işbirliğiyle başlatılan Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) programının, çocukların çalıştırılmasının yaygınlaşmasında etkin bir rol oynadığı vurgulanıyor. Bu programın, çocukları düşük ücretli, uzun saatler çalıştıran sektörlere yönlendirdiği ve devlet eliyle işçileştirmenin bir aracı haline getirdiği belirtiliyor.
Rapora göre, Nisan 2023 itibarıyla mesleki teknik eğitim çerçevesinde döner sermaye kapsamındaki üretim gelirleri 2 milyar TL’ye ulaşmışken, bu gelirden öğrenci ve öğretmenlere düşen pay yalnızca 300 milyon TL. 2024 yılında ise ücretsiz çalıştırılan öğrenci-işçiler için patronlara 1 milyar 698 milyon TL ödenmiş durumda. Son üç yılda MESEM programlarına aktarılan kamu kaynağı ise 15 milyar TL’ye yaklaştı.
80 Göçmen Çocuk Çalıştırılırken Yaşamını Yitirdi
İSİG’in raporuna göre, 2013-2024 yılları arasında yaşamını yitiren 695 çocuğun 596’sı oğlan, 99’u kız çocuklar. Çocukların işçileştirilmesi, 4 ila 8 yaş aralığında başlarken, 15-17 yaş grubunda yoğunlaşarak milyonlarca çocuğu etkiliyor. Bu dönemde 80 göçmen çocuk da çalıştırılırken yaşamını yitirdi. Bu çocukların büyük çoğunluğu Suriyeli olup, tarım, sanayi, inşaat ve hizmet sektörlerinde çalışıyorlardı.
Yıllara göre çalıştırılırken yaşamını yitiren çocuk verileri şu şekilde: 2013 yılında en az 59, 2014 yılında en az 54, 2015 yılında en az 63, 2016 yılında en az 56, 2017 yılında en az 60, 2018 yılında en az 67, 2019 yılında en az 67, 2020 yılında en az 67, 2021 yılında en az 62, 2022 yılında en az 62, 2023 yılında en az 54 ve 2024 yılının ilk beş ayında en az 24.
Şanlıurfa, Gaziantep, İstanbul ve Adana, çalıştırılan çocuk ölümlerinin en fazla yaşandığı iller arasında yer alıyor. Şanlıurfa’da ölen çocukların çoğu tarım işkolunda çalışırken, Gaziantep’te tarım ve tekstil sanayi, İstanbul’da ise metal ve inşaat sektörlerinde çalışan çocuk işçiler öne çıkıyor.
İSİG, çocuk çalıştırılmasının sona erdirilmesi ve mesleki eğitimin, çocukların gelişimine uygun hale getirilmesi gerektiğini vurgularken, bu hedeflere ulaşmak için örgütlenme ve mücadele çağrısı yaptı.
