Haber Merkezi – Çölyak hastalığı, Türkiye’de yüz binlerce kişiyi etkileyen kronik bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre dünya genelinde her 100 kişiden biri çölyak hastası.
Hastalık, buğday, arpa ve çavdarda bulunan gluten proteinine karşı gelişen bağışıklık tepkisiyle ortaya çıkıyor. Gluten tüketimi ince bağırsağa zarar vererek besin emilimini bozuyor.
Çölyak hastalığında bilinen tek tedavi ise glutensiz beslenme. Hastaların yaşam boyu gluten içeren gıdalardan uzak durması gerekiyor.
Risk Faktörleri
Çölyak hastalığı her yaştan, ırktan ve cinsiyetten çocuğu etkileyebilir. Ancak bazı faktörler, bir çocukların çölyak hastası olma riskini artırabilir:
- Çölyak Hastalığı Olan Bir Biyolojik Akraba: Çölyak hastalığı genetik bir otoimmün hastalık olduğundan, aile geçmişinde bu hastalığın bulunması daha yaygın görülmesine sebep olabilir.
- Bazı Otoimmün Hastalıklar: Bir otoimmün bozukluğa sahip olmak, başka bir otoimmün hastalıkların gelişme olasılığını da artırır; bu olasılıklardan biri de çölyak hastalığıdır.
- Genler: Çölyak hastalarının %95’i HLA-DQ2 veya HLA-DQ8 genlerinden birine ya da her ikisine sahiptir. Bu genlere sahip olmak, mutlaka çölyak hastalığının gelişeceği anlamına gelmez. Bu genlere sahip olmak, yalnızca kişinin çölyak hastalığı riski taşıdığı anlamına gelir.
Çocuklarda Çölyak Hastalığı Belirtileri
Çocuklarda çölyak hastalığını anlamak zor olabilir çünkü huzursuzluk, çocuklarda en yaygın belirtilerden biridir ve bu belirtinin birçok farklı sebebi olabilir. Ayrıca, çölyak hastalığı olan çocukların sadece %20-30’u mide semptomları gösterir.
Çocuklarda en yaygın çölyak hastalığı belirtileri şunlardır:
- İştahsızlık: Çocuklar ve bebekler seçici yiyiciler olabilirler, ancak çölyak hastalığı olan çocuklarda bu sorun daha da artabilir. Çölyak hastalığı olan çocuklar, gluten yiyemedikleri için rahatsızlık yaşarlar.
- Büyüme Gecikmesi veya Gelişememe: “Büyüyememe” terimi, yaşıtlarına göre boy ve kiloda çok geride kalan çocukları tanımlamak için kullanılır. Büyüyemeyen çocuklar, genellikle yaşlarındaki diğer çocuklardan çok daha kısa veya küçüktürler. Nedeni belirlenemeyen büyüme gecikmesi olan çocukların %10’unda çölyak hastalığı görülür. Büyüme geriliği yaşayan ergenler, ergenlik döneminde normal vücut değişikliklerini yaşamayabilirler.
- Şişmiş Karın: Çölyak hastalığı olan bebekler ve küçük çocuklar, çıkıntılı “çömlek karın” veya distansiyonlu bir karına sahip olabilirler.
Diğer belirtiler:
- Karın ağrısı
- Anemi
- Şişkinlik ve gaz
- Kronik ishal veya kabızlık
- Hasarlı veya renksiz diş minesi
- Büyüme veya ergenlikte gecikme
- Yorgunluk
- Demir eksikliği anemisi
- Kilo alamama
- Cilt döküntüleri (dermatitis herpetiformis olarak bilinir)
- İnce kemikler veya sık kırıklar
- Kusma
