Paylaş
İnsan Hakları Haftası kapsamında Van’da düzenlenen panelde, sivil toplum örgütleri, hukukçular, gazeteciler, siyasetçiler ve aktivistler çocukların karşı karşıya kaldığı hak ihlallerini tartıştı. Panelde gündeme gelen gözlem ve çözüm önerilerinin raporlaştırılacağı bildirildi.
Rahime Tekin
Van’da çocukların karşı karşıya kaldığı hak ihlalleri ve yapısal sorunlar, İnsan Hakları Haftası kapsamında düzenlenen panelde ele alındı. Van Çocuk Hakları Dayanışma Ağı tarafından organize edilen panel, 16 Aralık 2025 Salı günü saat 17.00–19.00 arasında Van Barosu’nda gerçekleştirildi.
Sivil toplum örgütleri, gazeteciler, hukukçular, aktivistler ve çok sayıda yurttaşın katılımıyla düzenlenen panelde, çocukların Van yerelinde yaşadığı sorunlar çok boyutlu biçimde tartışıldı. Panelin moderatörlüğünü Av. Medine Turantaylak üstlenirken; Av. Medeni Gür, Dicle Yücekaya Gören ve Mehmet Şirin Zorkol konuşmacı olarak yer aldı.
“Düzenlemeler kağıt üzerinde kalıyor”
Panelde ilk sözü alan Av. Medeni Gür, çocuk haklarına ilişkin yasal düzenlemelerin uygulamada karşılık bulmadığını vurguladı. Gür, Türkiye’de çocuklara dair çok sayıda mevzuat bulunduğunu ancak bu düzenlemelerin büyük ölçüde kâğıt üzerinde kaldığını belirterek, hak ihlallerinin bu nedenle giderek arttığına dikkat çekti. Yaşam hakkının ihlal edildiği koşullarda diğer haklardan söz etmenin anlamını yitirdiğini ifade eden Gür, çocukların göç yollarında, çatışma ortamlarında ve güvencesiz alanlarda yaşamlarını yitirmesinin bu ihlallerin en ağır sonucu olduğunu dile getirdi.
Ardından söz alan Sosyal Çalışmacı Dicle Yücekaya Gören, çocukların maruz kaldığı istismar biçimlerine ilişkin veriler paylaştı. Çocukların önemli bir bölümünün ev içinde taciz ve istismara uğradığını belirten Gören, fiziksel, cinsel, duygusal istismar ve ihmalin çocukların yaşamında yaygın olduğunu söyledi. Yoksulluk, ayrımcılık ve okul dışı kalmanın çocukları en yüksek risk grubuna ittiğini vurgulayan Gören, Van’da çocuk yoksulluğu ve çocukların çalıştırılmasının alarm verici boyutlara ulaştığını ifade etti.
Çocuk hakları yalnızca devletin sorumluluğunda değildir
Panelin son konuşmacısı Dr. Mehmet Şirin Zorkol, çocuk hakları ihlallerinin çoğu zaman tekil olaylar gibi ele alındığını, bu yaklaşımın yapısal sorunları görünmez kıldığını söyledi. Çocuk haklarının yalnızca devletin değil, sivil toplumun, medyanın ve aktivistlerin de sorumluluğu olduğunu vurgulayan Zorkol, çocuklarla ilgili çalışmaların gerçekten çocuk merkezli olup olmadığının sorgulanması gerektiğini ifade etti.
Zorkol, çocuk odaklılığın “Biz çocuklar için ne yapalım?” sorusuyla değil, “Çocuklar neye ihtiyaç duyuyor?” sorusuyla başlaması gerektiğini belirterek, iyi niyetli çalışmaların dahi çocukları yetişkinlerin projelerinde bir nesneye dönüştürebildiğine dikkat çekti. Zorkol, sivil toplum çalışmalarında izleme yapılıyor gibi görünmesine rağmen yeterli veri üretilmemesini, hak temelli yaklaşım yerine hayır temelli bir dilin kullanılmasını ve proje odaklı, süreksiz çalışmaların yaygınlığını temel sorunlar arasında sıraladı.
Medya ve aktivizm alanına da değinen Zorkol, çocuk söz konusu olduğunda görünürlük üretmenin aynı zamanda ciddi riskler barındırdığını hatırlatarak, çocuğun hikâyesinin yetişkinlerin görünürlüğünün aracı haline getirilmemesi gerektiğini söyledi. Çocuk hakları alanında iyi niyetin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Zorkol, her çalışmanın çocuğun üstün yararı, güvenliği ve zarar vermeme ilkesi temelinde yürütülmesi gerektiğinin altını çizdi.
Sorunlar ve çözüm önerileri raporlaştırılacak
Sunumların ardından panel, katılımcıların söz aldığı değerlendirme ve soru-cevap bölümüyle devam etti. Bu bölümde, farklı alanlardan sivil toplum temsilcileri, aktivistler ve yurttaşlar, kentte çocuklarla temas ettikleri süreçlerde karşılaştıkları sorunlara ve hak ihlallerine dair gözlemlerini paylaştı. Eğitim, barınma, madde kullanımı, erken yaşta evlendirilme, adalete erişim ve sosyal destek mekanizmalarındaki aksaklıklar dile getirilirken, çocuk odaklı politikaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Etkinlikte paylaşılan görüş, gözlem ve önerilerin derlenerek rapor haline getirileceği ve kamuoyuyla paylaşılacağı belirtildi.
Van Çocuk Hakları Dayanışma Ağı
Van Çocuk Hakları Dayanışma Ağı, kentte çocukların maruz kaldığı hak ihlallerini izlemek, görünür kılmak ve bu alanda ortak bir mücadele zemini oluşturmak amacıyla 22 Kasım 2025 günü kuruluşunu deklere etti. çocuk hakları alanında çalışan farklı kurumların bir araya gelmesiyle oluşturulan ağ, çocuk haklarına ilişkin yerel düzeyde izleme, raporlama ve savunuculuk faaliyetleri yürütmeyi hedefliyor.
Kaynak: MediaCH.net
